ON MADDEDE METABOLİZMA
10 MADDEDE METABOLİZMA
1. Metabolizma nedir? Vücudumuzun dışarıdan aldığı tüm enerji kaynaklarını yaşamamız için gerekli maddelere dönüştürme çabasına metabolizma denir. Solunum, sindirim, dolaşım, yağ depolama, protein oluşturma gibi yaşamsal işlemlerin hepsi metabolizmanın içinde yer alır.
2. Metabolizma hızı nedir? Vücudumuzun enerji yakma hızıdır. Herhangi bir aktivite yaparken değil dinlenme sırasında yakılan enerji miktarına göre belirlenir. Bu değere “bazal metabolizma hızı” denir.
3. Vücudumuz en yüksek kaloriyi “hayatta kalabilmek” için harcar. Bazal metabolizma günlük enerji yükümüzün neredeyse % 60-70’idir. Kalanı fiziksel aktivitelerimiz ve elbette yiyip içtiklerimizi kullanmak için bedenimizin harcadığı çabanın karşılığı olan kaloridir ki besinlerle aldığımız enerjinin %10’u demektir.
4. Metabolizmayı ırk, cins, yaş, kalıtım, yaşam biçimi (beslenme alışkanlıkları, aktivite) etkiler. Yaşlar ilerledikçe metabolizma yavaşlar. Her on yılda %3 oranında azalma olur.
5. İklim koşulları da metabolizma hızı üzerinde etkilidir. Soğuk havalarda vücudu ısıtmak, sıcak havalarda da serinletebilmek için ekstra enerji harcanır. Tropikal iklimlerde yaşayanların bazal metabolizması ortalamaların üzerindedir.
6. Metabolizmayı kontrol eden organ tiroid bezidir. Boynun ön tarafında yer alan, kelebek biçimli bu ufak tefek salgı bezi hangi hızla kalori yaktığımızı, proteinleri hangi hızla yapıp yağları hangi hızla depoladığımızı kontrol eder. Diğer hormonların işlevlerini de dikkatle izler.
7. Kas dokusu fazla olanların metabolizma hızları da daha yüksektir. Erkeklerin kadınlara göre metabolizmaları daha hızlı çalışır. Direnç egzersizleri metabolizma hızını artırmaya yardımcı olur. Kaslara yük bindirmek, kasları sık tekrarlı ağırlık çalışmaları ile yormak ve kas kitlesini artırmaya yönelik tüm diğer aktiviteler sayesinde bazal metabolizma hızı artar.
8. Protein içeriği zengin beslenme planları metabolizma hızını artırır. Vücudumuz proteinlerin sindirimi için daha fazla enerji harcar.
9. Günde ortalama 1200 kaloriden az alındığında metabolizma hızı yavaşlamaya başlar. Düşük enerji almak da öğünlerin arasını çok açıp, atlamak da metabolizmayı yavaşlatan davranışlardır.
10. Kafein metabolizma hızını artırır. Acı biber de… Ama kısa süreli olarak… Ephedra sinica içeren besin destekleri, çayları metabolizma hızlandırıcı olarak pazarlanmaktadır. Kalp damar sistemi üzerine yan etkileri tehlikeli olabilen bu maddeye güvenip beslenmesine dikkat etmeden, aktivite yapmadan kilo yönetimini başaracağını sananlar yanılırlar. Citrus aurantium yani piyasadaki adıyla acı portakal hapları da metabolizmayı hızlandırıp zayıflatıyor diye satılmaktadır. Bu maddeler bazal metabolizma hızını değiştirmez.
DR. EVREN ALTINEL
10 MADDEDE METABOLİZMA
1. Metabolizma nedir? Vücudumuzun dışarıdan aldığı tüm enerji kaynaklarını yaşamamız için gerekli maddelere dönüştürme çabasına metabolizma denir. Solunum, sindirim, dolaşım, yağ depolama, protein oluşturma gibi yaşamsal işlemlerin hepsi metabolizmanın içinde yer alır.
2. Metabolizma hızı nedir? Vücudumuzun enerji yakma hızıdır. Herhangi bir aktivite yaparken değil dinlenme sırasında yakılan enerji miktarına göre belirlenir. Bu değere “bazal metabolizma hızı” denir.
3. Vücudumuz en yüksek kaloriyi “hayatta kalabilmek” için harcar. Bazal metabolizma günlük enerji yükümüzün neredeyse % 60-70’idir. Kalanı fiziksel aktivitelerimiz ve elbette yiyip içtiklerimizi kullanmak için bedenimizin harcadığı çabanın karşılığı olan kaloridir ki besinlerle aldığımız enerjinin %10’u demektir.
4. Metabolizmayı ırk, cins, yaş, kalıtım, yaşam biçimi (beslenme alışkanlıkları, aktivite) etkiler. Yaşlar ilerledikçe metabolizma yavaşlar. Her on yılda %3 oranında azalma olur.
5. İklim koşulları da metabolizma hızı üzerinde etkilidir. Soğuk havalarda vücudu ısıtmak, sıcak havalarda da serinletebilmek için ekstra enerji harcanır. Tropikal iklimlerde yaşayanların bazal metabolizması ortalamaların üzerindedir.
6. Metabolizmayı kontrol eden organ tiroid bezidir. Boynun ön tarafında yer alan, kelebek biçimli bu ufak tefek salgı bezi hangi hızla kalori yaktığımızı, proteinleri hangi hızla yapıp yağları hangi hızla depoladığımızı kontrol eder. Diğer hormonların işlevlerini de dikkatle izler.
7. Kas dokusu fazla olanların metabolizma hızları da daha yüksektir. Erkeklerin kadınlara göre metabolizmaları daha hızlı çalışır. Direnç egzersizleri metabolizma hızını artırmaya yardımcı olur. Kaslara yük bindirmek, kasları sık tekrarlı ağırlık çalışmaları ile yormak ve kas kitlesini artırmaya yönelik tüm diğer aktiviteler sayesinde bazal metabolizma hızı artar.
8. Protein içeriği zengin beslenme planları metabolizma hızını artırır. Vücudumuz proteinlerin sindirimi için daha fazla enerji harcar.
9. Günde ortalama 1200 kaloriden az alındığında metabolizma hızı yavaşlamaya başlar. Düşük enerji almak da öğünlerin arasını çok açıp, atlamak da metabolizmayı yavaşlatan davranışlardır.
10. Kafein metabolizma hızını artırır. Acı biber de… Ama kısa süreli olarak… Ephedra sinica içeren besin destekleri, çayları metabolizma hızlandırıcı olarak pazarlanmaktadır. Kalp damar sistemi üzerine yan etkileri tehlikeli olabilen bu maddeye güvenip beslenmesine dikkat etmeden, aktivite yapmadan kilo yönetimini başaracağını sananlar yanılırlar. Citrus aurantium yani piyasadaki adıyla acı portakal hapları da metabolizmayı hızlandırıp zayıflatıyor diye satılmaktadır. Bu maddeler bazal metabolizma hızını değiştirmez.
DR. EVREN ALTINEL
04.11.2015